Güneş enerjisi nedir? Güneş enerjisi sistemi kurulumunda dikkat edilecek hususlar nelerdir?
Dünya ekosistemindeki negatif gelişmelerin beraberinde birçok ülke, kurum ve bireyleri yenilenebilir enerji kaynakları üzerinden üretim yapmaya teşvik etmiştir. Güneş panelleri ile güneş enerjisinden kaynak üretimi de bu yüzden sıkça tercih edilmektedir.
Dolayısıyla; güneş enerjisi nedir, güneş enerjisi sistemi fiyatları nedir, güneş enerjisi sistemi nasıl çalışır, güneş enerjisi sistemi nasıl kurulur gibi sorular insanlar tarafından sıkça sorulmaktadır.
Biz bu yazımızda;
- Güneş enerjisi nedir?
- Kullanım alanları nelerdir?
- Güneş enerjisi sistemi kurulumunda dikkat edilecek hususlar
- Gerekli belgeler
- Hukuksal prosedürler
konularına değineceğiz.
Güneş Enerjisi nedir?
Yenilenebilir enerji kaynakları, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’da “hidrolik, rüzgar, güneş, jeotermal, biyokütle, dalga, akıntı ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynakları” olarak belirtilmiştir. Fosil yakıtların sınırlı olması ve yakıldığında oraya çıkan gazların dünyamızda yarattığı tahribatlar da göz önüne alındığında insanoğlu sürdürülebilir ve yenilenebilir kaynaklara yönelmektedir. Güneş enerjisi bu yenilenebilir kaynaklar içinde bol, temiz ve sınırsız olması, gürültüsüz olması, uzun vadede bütçe dostu olması, sürdürülebilir ve çevreyi kirlemiyor oluşu ile öne çıkmaktadır.
Güneş enerjisinin kullanım alanları nelerdir?
Güneş enerjisi; Tarımsal faaliyetlerde ürün yetiştiriciliğinde, seracılıkta ve sulama faaliyetlerinde kullanılır.
Özellikle;
- Çatı üzeri GES projeleri
- OSB’ler,
- AVMler,
- hastane ve oteller,
- depolama alanları,
- akaryakıt istasyonları
gibi geniş kullanım alanına sahiptir. Cep telefonlarının bataryalarında, trafik lambalarında, uzay ve uydu sistemlerinde, hesap makinelerinde, sıcak ve soğuk su üretiminde güneş enerjisi kullanılmaktadır.
Ayrıca Hindistan ve Çin gibi ülkelerin kırsal bölgelerinde güneş enerjisinden faydalanarak güneş ocaklarında yemek pişirilmektedir.
Güneş Enerji Sistemi Kurmak İçin Dikkat Edilecek Hususlar
Güneş enerjisi sistemlerinin kurulumunda ilk etapta yatırım maliyetleri yüksek olsa da, bakım işletme maliyeti diğer enerji kaynaklarına göre düşüktür ve gelişen teknoloji sayesinde de bu maliyetler giderek düşmektedir. Bu nedenle birçok kişi güneş enerjisi sistemi kurarak kar edip edemeyeceğini merak etmektedir.
GES kurmak istenildiğinde dikkat edilecek hususları açıklayacak olursak ilk olarak söylememiz gereken son yıllarda arazilerin üzerine GES kurulmasına izin verilmediği hususudur. Bunun sebebi ise arazinin bulunduğu yere bağlı enerji nakil hattının bağlanacağı TEİAŞ trafosunda kapasite olması gerekmesidir. Son yıllarda yeni trafo kapasiteleri verilmediği için devletin yaptığı ihaleler dışında araziye GES kurmak mümkün değildir. GES şimdilik fabrikalara, işletmelere ya da kendi oturduğumuz evlere kurulabilmektedir. Kurulacak olan GES için 1MW’a kadar lisans gerekmemektedir. 10KW ve altı için prosedürler görece daha kolay olmaktayken, 10 KW ve üstünde çağrı mektubu almak gerekmektedir. Evlerde ya da fabrikalarda çatı üstüne kurulacak olan GES’ler için de muhakkak bu işin ruhsatı yerine geçen çağrı mektubu gerekmektedir.
GES kurmak için dikkat edilmesi gereken bir diğer husus kuracağınız santralin dağıtım şirketinin trafo merkezine uzaklığıdır. Santral ile trafo merkezi arasındaki uzaklık arttıkça kurulum maliyeti artmaktadır. Ayrıca dağıtım şirketi maksimum 20 km uzaklığa onay vermektedir.
GES kurmak için gerekli belgeler nelerdir?
Öncelikle kendi elektriği kendisi üretmek isteyen özel veya tüzel kişiler GES başvurusu için bir dosya oluşturmalı. GES arazi üzerine kurulacaksa araziye trafo kapasitesi verilip verilmediği hususu burada oldukça önem taşımaktadır.
Bu dosyada alınması gereken belgelerden bazıları şunlardır;
- Çağrı mektubu; Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünden alınan marjinal tarım arazisi olduğunu gösterir belge, hattın bağlanacağı trafo merkezi bilgisi, tapu, güneş enerjisi santralinin teknik özelliklerini gösteren tipik Tek Hat Şeması,
- Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamındaki belge
- Aplikasyon Krokisi
- Teknik Değerlendirme Formu
- İl Özel İdaresi veya Belediye tarafından onaylanmış uygunluk yazısı
- Tesiste kullanılacak her ekipmanın elektriksel ve fiziksel teknik özellikleri
- Sistemi tasarlayan firma bilgisi, vekaletname, faaliyet belgesi, vergi levhası, imza sirküleri
- Güneş enerjisi santral projesini imzalayacak mühendisin “Elektrik Mühendisi” olduğuna dair belge
- ENH Enerji Nakil Hattı Projesi
Binaların çatısına 10 KW’a kadar (10 KW dahil) lisanssız elektrik üretimi için GES başvurularında gerekli belgeler nelerdir?
- Lisanssız üretim bağlantı başvuru formu
- Başvuru yapan gerçek kişiyse kimlik bilgileri, imza sirküleri varsa vekaletname; tüzel kişiyse firma sahiplerinin imza sirküleri, varsa vekaletname
- Üretim tesisinin kurulacağı alanda müstakil binalar için tapu kaydı ve kira sözleşmesi veya kullanım hakkını gösterir belge; birden fazla kullanıcının bulunduğu binalarda apartman veya sitelerin kara defterlerinde başvuru sahibi için tesis kurabileceğine dair noter onaylı belge
- Mevcut tüketim tesisleri için Tekil Kod
- Kurulması planlanan tesise ilişkin İmar Kanunu’na ilişkin inşaat ruhsatı
- Faaliyet yasağına ilişkin beyan
Binaların çatısına kurulmak istenen GES için uyulması gereken hukuksal prosedürler nelerdir?
Site ve apartmanlarda Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ve ilgili mevzuata göre apartman ve sitenin çatısında GES kurmak mümkündür. Burada önemli olan husus Kat Mülkiyeti Kanunu açısından da konunun incelenmesi gerektiğidir. Binanın tamamı şahsın veya şirketin ise; malik kendi adına tesis kurmak istiyorsa bu durumda bir sorun yaşanmayacaktır. Kat malikinin tesis kurmak istemesi durumunda ise; kurulacak tesisin binanın görünümünü ve statiğini etkilememesi gerekmektedir. Aynı zamanda da bu tesis malikin arsa payı ile orantılı şekilde yer işgal etmelidir.
Binaların çatısına kurmuş olunan tesisler gelir elde etme amacıyla kurulamaz. Binanın kendi ihtiyacı için yapılmış olması gerekmektedir. Fakat tesiste ihtiyaçtan fazla üretilen elektrik yasal düzenlemelerdeki ilkeler doğrultusunda üretimin fazla kısmı 10 yıl süreyle satılabilmektedir. Her fatura döneminde şebekeye verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için görevli tedarik şirketiyle mahsuplaşılır.
ATLANTİS HUKUK BÜROSU
AVUKAT AHMET ALTUN
Aziziye Mah. Cinnah cadde üzeri Enis Behiç Koryürek Sokak no:2/17 Çankaya /ANKARA
0543 451 23 59
Enerji hukuku alanındaki yazılarımızın tamamı için tıklayınız.
Diğer makalelerimize göz atmak için tıklayın.